Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji piyasaları üzerindeki etkilerine dair kritik açıklamalarda bulundu. Birol, bölgede kaybedilen enerji arzının savaş öncesi seviyelere dönmesinin yaklaşık iki yıl sürebileceğini vurguladı.
İsviçre merkezli Neue Zürcher Zeitung gazetesine mülakat veren Fatih Birol, toparlanma sürecinin ülkeler bazında değişkenlik göstereceğini ancak genel tablonun kısa vadeli bir iyileşmeye işaret etmediğini belirtti.
Toparlanma Süreci Ülkeler Arasında Farklılık Gösterecek
Enerji arzındaki geri dönüşün hızına değinen Birol, her ülkenin kapasitesinin ve altyapı durumunun farklı olduğunu hatırlattı. Özellikle Irak’ta sürecin daha sancılı ve uzun sürebileceğine dikkat çeken IEA Başkanı, buna karşın Suudi Arabistan’ın görece daha hızlı bir toparlanma sergileyebileceğini ifade etti. Ancak bölge genelinde eski üretim ve sevkiyat hacimlerine ulaşmak için en az 24 aylık bir sürece ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.
Hürmüz Boğazı ve Fiyat Artışı Uyarısı
Küresel enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı hakkında uyarılarda bulunan Birol, boğazın uzun süreli kapalı kalma riskinin piyasalar tarafından yeterince fiyatlanmadığını savundu. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert yükselişlerin kaçınılmaz olduğunu belirten Birol, arz şokunun etkilerinin derinleşebileceği konusunda dünyayı uyardı.
Asya Pazarlarında Arz Boşluğu Hissediliyor
Savaşın ilk aşamalarında, daha önceden yola çıkmış olan sevkiyatların varış noktalarına ulaşmasıyla arz şokunun sınırlı kaldığını ifade eden Birol, Mart ayı itibarıyla durumun değiştiğini söyledi. Yeni tanker yüklemelerinin yapılamaması nedeniyle özellikle Asya pazarlarında petrol, gaz ve yakıt sevkiyatı eksikliğinden kaynaklanan boşluğun somut şekilde hissedilmeye başlandığını açıkladı.
IEA Acil Rezervler İçin Teyakkuzda
IEA'nın Mart ayında devreye soktuğu acil petrol rezervi kullanımına dair de konuşan Birol, piyasa istikrarını sağlamak adına ajansın her an yeni adımlar atmaya hazır olduğunu belirtti. Birol, "Gerektiğinde hızlı ve kararlı şekilde harekete geçmeye hazırız," diyerek stratejik rezervlerin kullanımının masada kalmaya devam edeceği mesajını verdi.
