Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, geniş para arzı M3'ün yıllık büyüme oranı eylül ayında önceki döneme göre 2,1 puan gerileyerek yüzde 30,1 oldu. En dar para tanımı olan M1'in yıllık büyüme oranı ise aynı dönemde 7,7 puan düşüşle yüzde 31,6'ya indi.
Eylül sonu itibarıyla M3 para arzı 32 trilyon 817 milyar 438 milyon lira olarak kaydedildi. Aynı dönemde M2 para arzı 29 trilyon 912 milyar 192 milyon lira, M1 para arzı ise 11 trilyon 633 milyar 96 milyon lira seviyesinde gerçekleşti.
Kredi Büyüme Hızında Yavaşlama
Parasal sektörün verdiği kredilerin yıllık artış hızı hanehalkı için 1,0 puan azalarak yüzde 36,8'e geriledi. Finansal olmayan kuruluşlara verilen kredilerde yıllık artış hızı ise 0,5 puan düşüş kaydeterek yüzde 34,2 oldu.
Büyümeye En Büyük Katkı Vadeli Mevduatlardan
Geniş para arzı bileşenlerinin yıllık büyümeye katkısında en büyük pay vadeli mevduatların oldu. M3'teki yüzde 30,1'lik yıllık büyümeye vadeli mevduatlar 16,8 puan, vadesiz mevduatlar ise 9,8 puan katkı sağladı. Diğer kalemlerin katkısı ise sınırlı kaldı.
Aylık bazda bakıldığında, M3 para arzı eylülde bir önceki aya göre 322 milyar lira arttı. Yüzde 1,0'lık aylık büyümede vadeli mevduatlar 507 milyar liralık (1,6 puan) artışla pozitif etkide bulunurken, para piyasası fonları 634 milyar liralık (2 puan) düşüşle negatif yönlü etki yaptı. Aynı dönemde 178 milyar lira artan M1'deki yükseliş vadesiz TL mevduatlardan kaynaklandı.
Sektörel Büyüme Katkıları
M3'teki yıllık büyümenin kaynakları incelendiğinde;
Özel sektörden alacaklar: 26,6 puan
Genel yönetimden alacaklar: 4,2 puan
Banka dışı finansal kuruluşlardan alacaklar: 1,3 puan
Net dış varlıklar: 0,7 puan
katkı sağladı. Diğer kalemler (net) ise yıllık büyümeyi 2,7 puan aşağı çekti.
Aylık büyümede de 0,9 puanlık katkı ile özel sektörden alacaklar en büyük payı aldı. Genel yönetimden alacaklar 0,1 puan, banka dışı finansal kuruluşlardan alacaklar 0,04 puan ve net dış varlıklar 0,02 puan katkı sunarken, diğer kalemler (net) aylık büyümeyi 0,1 puan azalttı.
