Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve ABD’nin bölgeye askeri sevkiyat kararı küresel enerji piyasalarını sarstı. Brent petrol 116 dolar sınırını aşarken, uzmanlar Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların sürmesi halinde varil fiyatının 150 doları görebileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel petrol piyasaları, Orta Doğu’daki çatışmalara Yemen’deki Husilerin dahil olması ve ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırmasıyla son yılların en hareketli günlerini yaşıyor. Mart ayı genelinde yaklaşık yüzde 60 değer kazanan Brent petrol, arz güvenliğine yönelik endişelerle yükselişini sürdürüyor.
Jeopolitik Riskler Fiyatları Tetikledi
Hafta sonu Husilerin İsrail’e yönelik gerçekleştirdiği füze saldırısı, piyasalardaki yangını körükledi. Haftanın ilk işlem günlerinde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,7 artışla 116,75 dolara kadar tırmanırken, ABD ham petrolü de 100 dolar barajının üzerine çıktı. Haberin yazıldığı dakikalarda Brent petrol 107 dolar seviyelerinde dengelenmeye çalışsa da oynaklık devam ediyor.
"150 Dolar ve Ötesi Mümkün"
Enerji uzmanları, arz kesintilerinin süresine bağlı olarak iki farklı senaryo üzerinde duruyor:
Kısa Süreli Kesinti: Arz sorunlarının hızla çözülmesi durumunda fiyatların geçici bir yükselişin ardından makul seviyelere çekilmesi bekleniyor.
Uzun Süreli Kesinti: Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların haftalarca sürmesi durumunda, petrolün varil fiyatının 150 doları aşabileceği belirtiliyor. Bu durumun küresel ölçekte yeni bir enflasyon dalgası yaratmasından endişe ediliyor.
ABD’nin Askeri Hamlesi ve Trump’ın Açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgeye binlerce ek asker gönderme kararı ve Financial Times’a verdiği röportajdaki çarpıcı ifadeler tansiyonu yükseltti. İran’ın ihracat merkezi olan Harg Adası’nın kontrol altına alınabileceğine dair sinyaller, Tahran’dan sert karşılık gelme ihtimalini güçlendiriyor.
Diplomatik kulislerde ise belirsizlik hakim. Trump, İran’ın 15 maddelik taleplerin çoğunu kabul ettiğini öne sürerken, İran tarafı daha önce bu planı reddettiğini açıklamıştı.
Hürmüz Boğazı’nda Kritik Eşik
Dünya petrol trafiğinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nda İran’ın geçişleri büyük ölçüde sınırladığı ifade ediliyor. Tahran yönetimi sadece Pakistan, Tayland ve Malezya gibi belirli ülkelere ait sınırlı sayıda gemiye izin veriyor. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, son olarak 20 geminin daha geçişine onay verildiğini duyursa da, boğazdaki genel kısıtlama küresel enerji koridorunu baskılamaya devam ediyor.
