Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Ekim ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) sonuçlarını yayımladı. İmalat sanayinde faaliyet gösteren 1.965 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılmasıyla elde edilen verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA) bir önceki aya kıyasla 1,4 puan düşerek 101,1 seviyesine geriledi.
Arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ise aynı dönemde 2,2 puanlık azalış kaydetti ve 99,8 seviyesine inerek kritik 100 eşik değerinin hemen altında gerçekleşti.
Endeksi Aşağı Çeken ve Destekleyen Faktörler
Ekim ayı anket sonuçları incelendiğinde, Reel Kesim Güven Endeksi’ni düşüren ve yükselten kalemler şu şekilde öne çıktı:
Aşağı Yönlü Etkileyenler: Genel gidişat, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksteki düşüşün ana kaynağı oldu.
Yukarı Yönlü Etkileyenler: Mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aydaki toplam istihdam ve gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarına dair olumlu beklentiler düşüşü sınırlandırdı.
Siparişler ve Üretim Hacminde Son Durum
Son üç aylık döneme ilişkin değerlendirmelerde, üretim hacmindeki artış ve ihracat siparişlerindeki düşüş yönlü eğilimin zayıfladığı görüldü. İç piyasa sipariş miktarında ise önceki aylarda gözlenen artış eğilimi yerini azalışa bıraktı.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında kaldığını belirtenlerin oranı güçlenirken, mevcut mamul mal stoklarının seviyesinde mevsim normallerinin altına geçildiği bildirildi.
Öte yandan, gelecek üç aya yönelik beklentilerde üretim hacmi ve iç piyasa siparişlerindeki artış beklentisi zayıflarken; ihracat sipariş miktarı, toplam istihdam ve 12 aylık sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin iyimserlik artış gösterdi.
Yıllık ÜFE Beklentisinde Gerileme
Maliyet ve fiyat tarafındaki gelişmelerde ise ortalama birim maliyetlerdeki yükseliş eğiliminin devam ettiği ancak satış fiyatı artış beklentilerinin zayıfladığı kayıtlara geçti.
Reel kesim temsilcilerinin gelecek 12 aylık dönem sonuna ilişkin yıllık ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) beklentisi, bir önceki aya göre 0,6 puan azalarak yüzde 30,4 seviyesine geriledi.
Üretimi Kısıtlayan En Büyük Faktör: Talep Yetersizliği
Ankete katılan imalat sanayi firmalarının yüzde 55,6’sı üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildirdi. Üretimi sınırlandıran unsurlar arasında ise ilk sırayı yüzde 12,8 ile talep yetersizliği aldı. Talep yetersizliğini sırasıyla mali imkansızlıklar, hammadde ve ekipman yetersizliği ile işgücü yetersizliği takip etti.
Sanayi dalındaki genel gidişata ilişkin olarak, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu belirtenlerin lehine olan eğilimin güçlendiği vurgulandı.
