Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede teknolojik bir devrime imza attı. Yeni nesil yapay zeka uygulaması KAŞİF, günde 4 milyon mükellefi tarayarak sahte fatura düzenleyenleri anında tespit ediyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamuoyunda "naylon fatura" olarak bilinen sahte belge kullanımıyla mücadele kapsamındaki denetimlerini en üst seviyeye taşıdı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü iş birliğiyle geliştirilen KAŞİF, makine öğrenmesi algoritmaları sayesinde manuel denetimlerin çok ötesinde bir performans sergiliyor.
KAŞİF Nasıl Çalışıyor? Kural Yok, Yapay Zeka Var
Daha önceki SARP ve RİTAP gibi kural tabanlı sistemlerin aksine KAŞİF, herhangi bir ön tanıma ihtiyaç duymadan büyük veriyi (Big Data) analiz ediyor. Onlarca terabaytlık veri setini günlük olarak tarayan sistem; mükelleflerin beyanname, fatura, tahsilat, çalışan sayısı ve üretim kapasitesi gibi kritik verilerini çapraz kontrole tabi tutuyor. Davranış değişikliklerini otomatik olarak algılayan model, riskli mükellefleri anında raporluyor.
Tek Günde Milyonlarca Liralık Vurgun Engellendi
Uygulama devreye girer girmez çarpıcı sonuçlar elde edildi. KAŞİF'in radarına takılan bazı çarpıcı örnekler şunlar:
Aynı Gün Tespit: Hiçbir ticari faaliyeti olmadan kurulduğu gün 3 farklı fatura kesen mükellef saptandı.
Milyarlık Risk: Son 3 ayda kurulan ve toplam 276 milyar lira tutarında fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin sahte belge amacıyla kurulduğu belirlendi.
Paravan Şirketler: Bir çalışan adına açılan 7 şirketten 6'sının sahte fatura trafiği için kullanıldığı ve 246 milyon liralık işlem hacmi yaratıldığı ortaya çıkarıldı.
Bakan Şimşek: Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Dönem
Konuya ilişkin açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yapay zeka teknolojilerinin denetim gücünü artırdığını vurguladı. Şimşek, "Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi ile artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum," ifadelerini kullandı.
Riskli bulunan mükellefler, Vergi Denetim Kurulu'na sevk edilerek haklarında inceleme başlatılıyor. Ayrıca vergi daireleri aracılığıyla yerinde yoklama yapılarak, sahte amaçlı kurulan işletmelerin mükellefiyet kayıtları hızla kapatılıyor.
