TBMM Genel Kurulu'nda, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifinin birinci bölümünde yer alan ilk 5 madde kabul edilerek yasalaşma sürecinde önemli bir aşama geçildi. Düzenlemeye göre, mağduriyet yaşayan yatırımcılara 1 milyon Türk lirasına kadar ara ödeme yapılabilecek, kaynakların yetersiz kalması durumunda küçük yatırımcılara ödeme önceliği verilebilecek ve fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin tahsili için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) yetkilendirilecek.
Düzenlemenin Kapsamı ve SPK'nin Geniş Yetkileri
Kabul edilen maddeler uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış olan yatırım fonlarının adil, şeffaf ve etkin bir şekilde tasfiye edilmesi amaçlanıyor. Bu düzenleme, belirtilen fonlar dışındaki diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye rejimi oluşturmayacak.
Tasfiye süreci SPK gözetiminde görevli kuruluşlarca yürütülecek. SPK; fon varlıklarının tespiti, nakde çevrilmesi, değerleme esasları, ara ve nihai ödemeler ile Borsa dışında satış dâhil tüm usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak. Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlardan zorunlu giderler düşüldükten sonra kalan miktar tasfiye malvarlığına eklenecek, tasfiye sonrasındaki tahsilatlar ise geri kazanım hesabına aktarılacak.
Kurumların Bilgi Verme Yükümlülüğü ve TEFAS Kapsamı
Merkezi Kayıt Kuruluşı AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, saklama kuruluşları ve ilgili kamu kurumları; SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) veya TMSF'nin talepleri doğrultusunda gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermekle yükümlü tutuldu. Kurumlar, özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten imtina edemeyecek.
Kabul edilen önergeyle, 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) talimat iletilmiş ancak fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında kalan katılma payı sahipleri de fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamına dâhil edildi.
Piyasa Suçlarına Karışanlara Ödeme Yapılmayacak
Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yer alan "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali" ve "piyasa dolandırıcılığı" fiillerini tasfiyesine karar verilen fonlar üzerinden işlediği, bu fonlarla birlikte hareket ettiği veya fona iştirak ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından hiçbir ödeme yapılmayacak.
Net Yatırım Tutarı, Ara Ödeme ve Küçük Yatırımcı Önceliği
Fon malvarlığının toplam tutarı karşılamaya yetmediği durumlarda net yatırım tutarı; MKK tarafından fona yapılan nakit giriş ve çıkışlarının TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulüyle endekslenmesi ve "ilk giren ilk çıkar" esasına göre hesaplanmasıyla belirlenecek.
1 Miyon TL Ara Ödeme: Net yatırım tutarının endekslenmemiş halini aşmamak kaydıyla, net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olanlara bu tutarda, 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme tutarı, para piyasası fonları hariç, hesaptaki fon katılma paylarının toplam değerini geçemeyecek. Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmayacak, iadeler nihai tasfiyede gerçekleşecek.
Küçük Yatırımcıya Öncelik: Dağıtılabilir nakdin yetersiz kalması halinde SPK; en düşük net yatırım tutarına sahip yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına veya tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek.
İsteğe Bağlı Getiri İadesi: Tasfiye tarihine kadar fondan çıkış yaparak TÜFE/Yİ-ÜFE ortalamasının üzerinde getiri elde edenler veya ilgili paylardan kazanç sağlayanlar, aşan kısmı SPK tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edebilecek.
Şahsi Sorumluluk ve TMSF Devrede
Fon malvarlığından karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, yöneticilere veya üçüncü kişilere aktarılan tüm değerler hukuka aykırı çıkarılmış kabul edilerek fon zararı sayılacak. Oluşan zarardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Tahsilatın yapılamaması halinde, sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile birlikte hareket edenler şahsen sorumlu tutulacak. Görevden ayrılmış olmak şahsi sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
SPK tarafından belirlenen zarar tutarları ve sorumlular TMSF'ye bildirilecek. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu hükümleri uyarınca sorumluların malvarlığından cebren tahsilat ve takip işlemlerini yürütecek. Açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
