Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), reel sektörün nabzını tutan yeni bir çalışma notu yayınladı. "Firmaların Davranış Psikolojisi: Algılardan Eylemlere" başlıklı analizde, yüksek enflasyonun firma yöneticileri üzerindeki psikolojik etkileri ve bu durumun fiyatlama davranışlarına yansıması çarpıcı verilerle ortaya koyuldu.
Enflasyon Fiyatlama Davranışını Bozuyor
TCMB araştırmasına göre, ekonomik belirsizliğin ve enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde firmalar, kârlılıklarını kaybetme korkusuyla hareket ediyor. Bu baskın duygu, sadece finansal tabloları değil, aynı zamanda piyasadaki genel fiyatlama stratejilerini de olumsuz etkiliyor. Raporda, kârlılık algısındaki değişimlerin firmaları doğrudan büyüme veya küçülme yönünde eylemlere ittiği vurgulandı.
Sıkı Para Politikasında Çıkış Yolu: Dış Talep
Çalışmada, sıkı para politikasının uygulandığı dönemlerde firmaların motivasyon kaynakları da incelendi. Buna göre:
İhracat Odağı: İç piyasadaki sıkılaşmaya rağmen, dış talep iyimserliği firmaların üretim faaliyetlerini motive eden en güçlü faktör haline geliyor.
Yatırım ve İstihdam İlişkisi: Sıkı para politikası dönemlerinde istihdam artışı, ağırlıklı olarak yatırım yapma niyetinde olan firmalarda gözleniyor.
Finansal Koşullar: Para politikası destekleyici (gevşek) olsa bile, firmaların bazı dönemlerde finansal koşulları "sıkı" olarak algılamaya devam edebildiği belirtiliyor.
RESİM Programı Verileriyle Analiz Edildi
Analiz, TCMB'nin reel sektör firmalarıyla yürüttüğü Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) programı verilerine dayanıyor. "Yapısal Eşitlik Modelleme" yöntemiyle hazırlanan çalışma, firma yöneticilerinin psikolojik algılarının makroekonomik kararlar üzerindeki etkisini bilimsel bir çerçeveye oturtuyor.
