Ortadoğu’da derinleşen çatışma ortamı ve küresel piyasalardaki belirsizlik, yatırımcıların en güvenli liman olarak görülen altın ve gümüşten bile uzaklaşmasına neden oldu. Mart ayında ABD merkezli emtia borsa yatırım fonlarından (ETF) yaklaşık 11 milyar dolarlık rekor çıkış gerçekleşti.
2005’ten Bu Yana En Büyük Aylık Çözülme
İran merkezli gerilimin tırmanmasıyla sarsılan emtia piyasaları, son 20 yılın en sert satış baskısıyla karşı karşıya kaldı. Bloomberg Intelligence verilerine göre, mart ayındaki 11 milyar dolarlık nakit çıkışı, 2005 yılından bu yana kaydedilen en büyük aylık daralma olarak tarihe geçti. Özellikle altın fonlarından 7 milyar dolar, gümüş fonlarından ise 1,4 milyar dolar çekilmesi, değerli metallerdeki kâr realizasyonunun boyutunu gözler önüne serdi.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Şoku
28 Şubat’ta tırmanışa geçen ABD-İsrail-İran gerginliği ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanma noktasına gelmesi, enerji fiyatlarını tetikledi. Brent petrol fiyatları kısa sürede 119 dolara kadar tırmanırken, bu sert hareket piyasa genelindeki oynaklığı artırdı. Yatırımcıların bir kısmı güvenli limanlardan nakde geçerken, bir kısmının ise yaklaşık 400 milyon dolarlık girişle petrol fonlarına yöneldiği görüldü.
Sektörel Bazda Emtia Analizi
BMO Capital Markets raporuna göre, savaşın süresine bağlı olarak emtia piyasalarında arz şokları ve talep zayıflığı eş zamanlı yaşanıyor:
Enerji: Arzın yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar fiyatları 100 doların üzerinde tutmaya devam ediyor.
Gübre ve Kimyasallar: Bölgenin küresel üre ihracatındaki payı nedeniyle azot fiyatları yüzde 30 artış gösterdi.
Stratejik Metaller: Savunma harcamalarındaki artış beklentisiyle tungsten ve nadir toprak elementlerine olan talebin yükselmesi bekleniyor.
Endüstriyel Metaller: Alüminyum bölgeden gelen arz kısıtlarıyla destek bulurken; bakır ve nikel, küresel büyüme kaygıları nedeniyle baskı altında kalıyor.
Uzmanlar, piyasanın "işlevsiz" bir yapıya büründüğünü ifade ederek, yüksek faiz beklentileri ve güçlü doların, getiri sunmayan değerli metaller üzerindeki baskıyı sürdürebileceği konusunda uyarıyor.
