Sıkı para politikası, yükselen finansman maliyetleri ve krediye erişimde yaşanan zorluklar, yaklaşık 1 trilyon liralık özel sektör tahvil piyasasını baskı altında bırakmaya devam ediyor. Türk lirası cinsinden tahvillerde ve yurt dışı eurobondlarda ödeme sorunları artarken, bazı şirketlerin vadesi gelen borçlarını ödeyememesi piyasadaki endişeleri tırmandırdı.
TCMB verilerine göre 16 Ekim itibarıyla genel yönetim dışı sektörlerin yurt içi tahvil ihraç stoku 992,8 milyar liraya geriledi. Fon krizi öncesinde bu tutar 1 trilyon 71 milyar lira seviyesindeydi. Yatırım fonu krizinin ardından yabancı yatırımcıların 15 Eylül'den bu yana gerçekleştirdiği net satış ise 1,3 milyar doları aştı.
Tahvil Ödemelerini Gerçekleştiremeyen Şirketler ve Eurobond Krizi
Yurt İçi Ödeme Sorunları: Geçen hafta Tarfin Tarım, Alnus Yatırım, Alves Kablo ve Fikret Petrol tahvil ödemelerini gerçekleştiremedi. Ata Varlık Kiralama tarafından ihraç edilen ve Fikret Petrol'ün kullandığı tahvilin ödemesi de yapılamazken, daha önce Tera Yatırım Bankası ve Hedef Holding de ödeme sorunları yaşamıştı.
Yurt Dışı Eurobond: Yurt dışı piyasalarda ise Zorlu Enerji, 23 Ekim'de vadesi dolan eurobondunun ödeme tarihinin yeniden planlanmasını talep etti. Vestel'in yapılandırma teklifi ve havacılık sektöründeki maliyet baskıları da piyasadaki gerilimi artırdı.
TCMB'den Kredi Adımı ve Uzman Değerlendirmeleri
Kredi Büyüme Sınırından Muafiyet: Tahvil ödemelerinde yaşanan kriz üzerine TCMB, bankaların kredi kullandırımlarına ilişkin düzenlemede değişikliğe gitti. Banka dışı özel sektör kuruluşlarının yıl sonuna kadar vadesi gelecek tahvil ödemelerini gerçekleştirmek amacıyla kullandığı TL krediler, ticari kredi büyüme sınırından muaf tutuldu.
Küçük Şirketlerde Temerrüt Riski: BBVA Küresel Piyasalar Strateji Direktörü Tufan Cömert'e göre, borçlanma aracı ihraçlarının finansmanında yerel fonlara bağımlı olan küçük ölçekli şirketlerde yeniden finansmana erişimin zorlaşmasıyla yeni temerrütlerin yaşanabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, bankaların riskli şirketlere kredi verme konusunda temkinli davranmasının finansmana erişimi daha da zorlaştıracağına dikkat çekiyor.
